Tasarruf oranı nedir, aylık gelir ve giderden nasıl hesaplanır?
Son güncelleme: 27 Ekim 2026
Kısaca: Tasarruf oranı, bir ayın gelirinden giderini çıkarıp kalanı gelire bölerek bulunur. 40.000 TL kazanıp 34.000 TL harcadıysan 6.000 TL'yi 40.000 TL'ye bölersin ve oran yüzde 15 çıkar. Oran tutardan bağımsız olduğu için geliri farklı ayları karşılaştırmanı sağlar. Wiozen Ledger bu oranı aylık raporda her ay için kendisi hesaplar.
Formül ve iki örnek
Tasarruf oranı = (gelir − gider) / gelir. Payda gelirdir, çünkü soru "kazandığımın ne kadarını tuttum?" sorusudur.
Eylülde 40.000 TL gelir ve 34.000 TL gider varsa oran yüzde 15'tir. Ekimde gelir 30.000 TL, gider 33.000 TL ise kalan eksi 3.000 TL'dir ve oran eksi yüzde 10 olur. Eksi oran, o ay birikimden yediğin ya da borçlandığın anlamına gelir. Bir ayda hiç gelir yoksa oran hesaplanamaz.
Neden tutar yerine oran?
Aylık 6.000 TL biriktirmek iyi mi? Gelire bağlı. 40.000 TL kazanan için yüzde 15, 80.000 TL kazanan için yüzde 7,5 eder. Oran, tutarın söylemediğini söyler: harcamaların gelirle birlikte mi büyüyor, yoksa gelirin artarken harcaman yerinde mi duruyor.
Zam aldığında bu farkı en net oran gösterir. Gelirin yüzde 20 arttı ve tasarruf oranın yerinde kaldıysa ek gelirin büyük kısmı harcamaya gitmiştir. Oran yükseldiyse zammın bir kısmını gerçekten tutmuşsundur.
Gelire ve gidere ne sayılmamalı?
Oran ancak gelir ve gider doğru ayrılırsa anlamlıdır. Kendi hesapların arasındaki transferler, ATM çekimi ve kart borcu ödemesi ne gelirdir ne gider. Birine verdiğin ya da birinden aldığın borç da öyle. Wiozen Ledger bunları oran hesabına katmaz.
Taksitli alışverişte her ay yalnızca o ayın taksiti gidere girer; 12 taksitle alınan bir telefon tek ayın oranını çökertmez. Ortak bir hesabı sen ödediysen gidere yalnızca senin payın yazılır. Yevmiye ödemeleri ise parayı aldığın ay gelir olarak sayılır.
Eşya alım satımı oranı bozabilir. Eski arabanı sattığın ay gelir şişer, yenisini aldığın ay gider. Aylık raporun üst kısmındaki Hariç tut düğmesiyle eşya alım satımını hesaptan çıkarırsın; rapor o zaman Eşya alım-satımı hariç olarak hesaplanır.
Aylık raporda oran nerede?
Aylık rapor sayfasının üstünde ayın geliri, gideri ve aradaki fark durur; her birinin yanında geçen aya göre yüzde kaç değiştiği yazar. Hemen altında Tasarruf oranı satırı vardır. O ay hiç gelir girilmediyse oranın yerine gelir yok yazar. Ok düğmeleriyle önceki aylara gidip oranları karşılaştırırsın.
Raporun geri kalanı oranın neden öyle çıktığını anlatır. Kategoriler bölümü her kategoride bu ay ve geçen ay ne harcandığını gösterir. En çok artanlar geçen aya göre en fazla büyüyen üç kategoriyi, En büyük harcamalar ayın en büyük beş giderini listeler. Günlük harcama grafiği de paranın ayın hangi günlerinde çıktığını gösterir. Raporu Yazdır / PDF düğmesiyle kâğıda ya da PDF'e alabilirsin.
Oran düşükse nereden başlamalı?
Önce En çok artanlar listesine bak. Oranı düşüren çoğu zaman bütün harcamaların aynı anda artması değil, bir iki kalemin fırlamasıdır. Ardından En büyük harcamalar listesinde tek seferlik bir gider var mı, kontrol et: yıllık sigorta ya da bir beyaz eşya o ayın oranını tek başına düşürmüş olabilir.
Günlük harcama grafiğinde hafta sonlarında ya da maaş gününden sonraki günlerde yükselen çubuklar görüyorsan oradaki harcamalar kontrol etmesi en kolay olanlardır. Bir kalemi sürekli izlemek istersen ona kategori bütçesi koyabilirsin; bunu aylık bütçe rehberi anlatıyor.
Oranı ay ay okurken
Tek bir ayın oranına fazla anlam yükleme. Yılda bir ödenen giderler, bayram ayları ve tatiller oranı bir ay aşağı çeker. Birkaç ayın oranına birlikte bakmak eğilimi daha doğru gösterir.
İçinde bulunduğun ayın raporu o güne kadar girilen kayıtlarla hesaplanır. Kira ayın başında ödenip maaş sonunda geliyorsa oran ay ortasında eksi görünebilir; ay bitince yeniden bak.
Bu bölüm hangi pakette?
Aylık rapor ve tasarruf oranı Pro pakette. Her yeni hesap kart bilgisi istenmeden 14 gün Pro kullanır; sonrasında Pro yıllık $39,99 ya da aylık $6,99. Ücretsiz pakette 1 hesap ve ayda 30 kayıt var. Ayrıntılar fiyat sayfasında. Ücretsiz pakette aylık rapor yok.
Sık sorulan sorular
- Tasarruf oranı nasıl hesaplanır?
- Aylık gelirden aylık gider çıkarılır ve kalan, gelire bölünür. 40.000 TL gelir ve 34.000 TL giderde oran yüzde 15'tir.
- Tasarruf oranım eksi çıktı, ne demek?
- O ay kazandığından fazlasını harcadın demektir. Fark ya birikimden ya kart borcundan ya da borç alınan paradan karşılanmıştır.
- Borç verdiğim para gider sayılır mı?
- Hayır. Borç verme ve geri alma alacak hareketidir, gelir ve gidere girmez. Aylık raporda Borç ve alacak hareketleri bölümünde ayrıca görünür.
- İçinde bulunduğum ayın oranı neden her gün değişiyor?
- Rapor o güne kadar girilen kayıtlarla hesaplanır. Yeni bir gelir ya da gider girdikçe oran değişir; ay bitince sabitlenir.
Defterini bugün aç.
İlk 14 gün Pro'nun hepsi açık. Kart istemeyiz.